Antik Yunan Sanatı üzerine (Gezite)

Murat Can Yağbasan, Gezite.org‘a Antik Yunan Sanatı üzerine ayrıntılı ve resimlerle beslenmiş bir yazı yazdı.

Yazı, bu dönemin sanatını dört başlık altında inceliyor:

  1. Arkaik dönem
  2. Klasik dönem
  3. Helenistik dönem

Döneme ilişkin notlar arasında okunması için ders notu arşivimize katıyorum.

Yazıyı Gezite’de okumak için tıklayın

Reklamlar
Tiyatro Ders Notları içinde yayınlandı | , , , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

“Word kullanan herkesin bilmesi gerekenler” (Gezite)

Gezite‘de bir yazı dizisine başladım. PromeTeatro takipçilerinin ve genel olarak Word kullanan herkesin ilgisini çekecek bir konu: Word kullanırken bilinmezse olmazlar…

Buradan da bu dizide yeni yazılar çıktıkça linkleri paylaşacağım.

Duyuru içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Sanki Devrim: Bir Devrim Gezi’sinden Notlar yayımlandı

Sanki Devrim: Bir Devrim Gezi’sinden Notlar (Barış Yıldırım, Nota Bene, Ankara: 2014), Gezi Direnişi’nin ilk yıldönümünde yayımlanan bir Gezi monografisidir.

Kitap tanıtımı için tıklayın: Yazılama‘da | Nota Bene Sayfasında

Kaynaklar

sanki_devrim_KAPAK_02

Duyuru, Tiyatro Ders Notları içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

14. Uluslararası Ankara Öykü Günleri’nde “Direniş Edebiyatı” konuşuyoruz (11 Mayıs 2014)

gezisanat

11 Mayıs 2014 – Ankara Çağdaş Sanatlar Merkezi “Direniş Edebiyatı / Edebiyat Siyaset İlişkisi”

Yarın (11 Mayıs 2014) 14. Uluslararası Ankara Öykü Günleri‘nde “Direniş Edebiyatı / Edebiyat Siyaset İlişkisi” konuşuyoruz, bekleriz…

11 Mayıs 2014 günü Ankara / Çankaya Kennedy Caddesi’nde, Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde (ÇSM) 17.45-19.30 arasında Ayşegül Tözeren’in oturum başkanlığında Sezer Ateş Ayvaz, Gürsel Korat ve Doğuş Sarpkaya ile birlikte “Direniş Edebiyatı / Edebiyat Siyaset İlişkisi” konuşacağız. Ben Sanki Devrim’in (kitabın Nota Bene sayfası için tıklayın) Gezi Sanatı bölümünü ve siyaset edebiyat ilişkisinin ne şekilde kurulacağını tartışacağım.

Program şöyle:
Çağdaş Sanatlar Merkezi (Kennedy Cad.)
17.30-17.45 Ara
17.45-19.30 “Direniş Edebiyatı / Edebiyat Siyaset İlişkisi”
Yöneten: Ayşegül Tözeren
Panelistler: Barış Yıldırım / Sezer Ateş Ayvaz / Gürsel Korat / Doğuş Sarpkaya

Duyuru, Konferanslar, Tiyatro Ders Notları içinde yayınlandı | Yorum bırakın

“Toplumsal Hareketler” Sempozyumu Sunumu: Gezi’nin Devrim Dersleri

27 Mart 2014 günü Afyon’da Sosyal Bilimler Dergileri Platformu‘nun III. Etkinliği’ndeydik. Toplantının başlığı ‘Toplumsal Hareketler‘di (toplantı programı en altta).

İlk günün sabah programına yetişemedim. Öğleden sonra Onur Uca ile benim oturumumuz vardı. Oturum başkanımız (Burcu) Aydoğdu‘ydu (evet, soyadı değil adı parantez içinde, zira kabul etmeliyiz ki daha havalı).

İlk sunumu Onur yaptı, başlığı ‘Bedeninden Ayrılan Genel Zeka’ydı. Benim de Gezi çalışmamda (Sanki Devrim) kolektif zeka (oğul zekası, crowd-sourcing vb. ilişkili kavramlarla birlikte) önemli bir alt başlık, bu yüzden iyi bir açış oldu.

Tiyatro, Tarih, Gezi

Ben, Dünya Tiyatrolar Günü‘nü kutlayarak başladım. Aristoteles’in Poetika’sında tragedyanın “büyük insanların büyük hareketleri“ni anlattığı söyleniyordu. Victor Hugo’nun Hernani‘si bir “haydut”u başkahraman seçmesiyle akademinin saldırılarına maruz kalmış olsa da, Hugo gibi büyük bir halkçı bile, kahramanının “meğer soylu bir geçmişten geldiğini” söylemek zorunda kalmıştı.

Belli ki “büyük insanların büyük hareketleri” önyargısı yalnızca tiyatroyu etkilemedi, tarih disiplininin bunu daha bile ciddiye aldığı söylenebilir. Bize tarihin bir takım büyük insanların aldığı büyük kararlardan oluştuğu söylendi. Oysa “Tarih sınıf mücadelelerinin tarihidir” diyen Marx, tarihin tam da “küçük” insanların “büyük” hareketleri olduğunu söylemiş oluyordu.

8 şehidinin 8’ininin de alt ve orta-alt sınıf ailelerden gelen Gezi’nin “orta sınıf”, “beyaz yakalı” bir hareket olduğunu söyleyenler aslında pre-Marx bir önyargının komik denecek kadar güçlü bir etkisi altındalar. Halk sınıflarının ve özellikle de yoksulların, tarihi yapan asıl özne olduğunu kabul etmekte zorlanıyorlar.

Sunum Dosyası: Gezi’nin Devrim Dersleri

Sunumda bu bağlantıdan yola çıkarak Gezi’nin Halk dediğimiz özne için 7 “Devrim Dersi”nin ne olduğunu ele aldım. Dinleyen arkadaşlara söz verdiğim üzere sunumun PDF versiyonunu yanda paylaşıyorum. Prezi formatında hazırlanan sunum PDF’de fazla şık durmuyor ama isteyen arkadaşa ayrıca sunum yaparım.

Sunum sırasında dostluklarını ve misafirperverliklerini gördüğümüz Fadime (Fadik), İhsan (Koluaçık), Fatma Gül ve diğer tüm arkadaşlara sevgi selam olsun.

Sunumun ardından piyano başında Ciao Bella’dan Xecê’ye şarkılar söyledik, bazı kareler:

Afyon-Sempozyum-Program

 

 

 

Duyuru, Konferanslar içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Marvin Carlson DTCF Tiyatro’da: “(Bir) Tiyatro Nedir?” [Video ile güncellendi, slaytlarla güncellenecek]

Türkçede, Performans ve Tiyatro Teorileri kitaplarıyla tanınan Marvin Carlson, 14 Şubat Cuma günü, saat 16:00‘da, “(Bir) Tiyatro Nedir?” başlıklı bir sunumla DTCF Tiyatro Bölümü‘nde olacak! [ve oldu!]

Facebook etkinliği için tıklayın…

Marvin Carlson ve kitapları

Marvin Carlson ve Türkeçedeki kitapları

Marvin Carlson’la ilk tanışmamız, hocalarımızın onun kitabından yaptığı özet çeviriler yoluyla oldu.

Tiyatro tarihinin çeşitli duraklarını hem anlaşılır hem derinliğine hem de özlü bir biçimde sunan bu yazarı, bazen adını bile bilmeden, seviyorduk.

Bu yüzden de De Ki Yayınları, ana başlığı basitçe Tiyatro Teorileri (Theories of the Theatre) olan ve “Yunanlılardan Bugüne Tarihsel Bir İnceleme” alt başlığını taşıyan kitabı çevirme önerisiyle geldiğinde hemen kabul ettik. Eren Buğlalılar‘la birlikte (beni tanıyorsunuz değil mi, ben Barış) yaklaşık bir yıl süren bir çalışma sonucu İngilizcesi de Türkçesi de 600 sayfaya yaklaşan bu kitabı çevirdik. Kitap 2008 yılında yayımlandı (bkz. İdefix sayfası | De Ki sayfası).

Amerikalı tiyatro araştırmacısı Marvin Carlson’ın Türkçedeki ikinci kitabı uzun bir aradan sonra hocamız Beliz Güçbilmez tarafından yayımlandı. Muazzam bir “giriş kitapları” yazarı Carlson’ın Performans: Eleştirel Bir Giriş başlığını taşıyan bu kitabı Tiyatro Teorileri’nin son bölümünde kısaca ele aldığı “performans” tartışmasını ayrıntılandırıyor.

İşte bu Marvin Amcamız, 14 Şubat 2014 günü (tiyatro onun sevgilisi sayılır) DTCF Tiyatro bölümünde bir konuşma yapacak. Konuşmanın başlığı Carlson’ın üslubuna uygun olarak gayet “basic”: “(Bir) Tiyatro Nedir?”

Konuşmasında tiyatro binaları ile tiyatro olayı arasındaki ilişkiden yola çıkacak olan Carlson, Reinhardt’ın Everyman rejisinden Sovyetler’deki Kışlık Saraya Saldırı gibi binlerce oyunculu, on binlerce seyircili prodüksiyonlara uzanan bir örnekler yelpazesinde tiyatro ve mekan ilişkisini oldukça ayrıntılı örneklerle sorgulayacak.

Carlson’ın sunumunu ardıl olarak ben çevireceğim. Slaytlarını da burada yayımlamak için izin isterim.

Velhasıl, Marvin Carlson’ın bu konuşması Ankara’da şu günlerde tiyatro adına takip edeceğiniz en kallavi etkinliklerden biri gibi görünüyor. Kaçırmayınız.


Etkinlik güzel oldu, epik oldu. 40 Kişi ekibinden arkadaşlarımız da hem o an canlı olarak yayımladılar, hem de Youtube’a koydular. Etkinliği kaçıranlar için bu videoyu da paylaşıyoruz. Videoda Marvin’in konuşmaları İngilizce, benim çevirim Türkçe olarak mevcut.  [Ayrıca bu yazı önümüzdeki günlerde Marvin’in slaytlarıyla güncellenecek]

Toplantıdan bazı kareler

Duyuru, Konferanslar içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Karaktere Hegel’den Bakmak [sunum dosyası ve Tinin Fenomenolojisi kitabıyla]

Karaktere_Hegel'den_Bakmak

17 Aralık 2013 Salı günü Dil-Tarih Tiyatro Bölümü’nde karakter kavramına Hegel’den baktık

DTCF Tiyatro bölümü Disiplinlerarası Karşılaşmalar organize ediyor. Okulun bir öğrencisi olarak bunlardan birine çağrılmak benim için ne güzel onur…

Geçen yıl Siyasal’daki bir doktora dersinde Hegel’i ayrıntılı olarak sunmuştum. Tiyatro ve genel olarak drama, Hegel’den bakıldığında kavrayışın derinleşeceği alanlar olarak kalmıyor, buralardan bakınca Hegel de daha iyi anlaşılıyor. Bu yüzden bu bahsettiğim sunumda da epey dramatik tartışmalara girmiştim. Ama Tiyatro Bölümü’nde bu tartışmalara girmek tabii çok daha ilginç olacak.

Neler konuşacağız?

karakter-hegel

25 Aralık 2013’te İzmir‘de Hegel konuştuk, biz sunumu bitirmeden hükümet krizi çıktı. Demek Lenin konuşsaydık devrim olacaktı.

“Spoiler” vermek istemem ama konuşmamızın -başlığı üzerinde- iki temel meselesi var:

  • Drama, edebiyatta ve hatta belki de gerçek hayatta kullanıldığı anlamıyla karakter
  • Tinin Görüngübilimi‘nde, özellikle de başında ve sonunda Hegel

Tartışmamız asıl olarak Hegel üzerine olacak. Hegel’in Görüngübilim‘deki ilk bölümde yer alan Bilinç ve Özbilinç serimlerine özel olarak odaklanacağız. Çünkü bu bölümler kitabın bütününü ve Hegel felsefesini anlamak açısından kilit önemde. Edebiyat ve tiyatronun gözde temalarından olan Köle-Efendi Diyalektiği‘ne de elbette geleceğiz.

Ardından büyük bir sıçramayla kitabın son bölümüne ulaşacağız: Çünkü bu bölüm sanatı, özelde de tragedya ve komedyayı en çok ayrıntılarıyla tartışan bölüm. Hem tartışma mekanımıza uygun hem benim ilgi alanlarıma. Ayrıca itiraf nokta kom: orta bölümü bu saydığım bölümler kadar etüt etmedim. Buralardan fazla soru sormayın, sorarsanız Süreyya Hoca’ya sorun!

Asıl odağımızda Hegel olacak, ama dramaya da gireceğiz. Romeo ve Jülyet ve Nora gibi oyunlardan, Bir Ayrılık, Pi’nin Yaşamı gibi filmlerden, hatta Anna Karenina‘dan bahsedeceğim, ama hiçbirini bilmek şart değil. Zaten ben de olaylar dizisine bakmasam unutuyorum. Bunlar genel örnekler olacak, asıl meselemiz Tin’in de bir karakter olduğu olacak.

50’yi aşkın slaytım var. Bu kadar sürede bunca şeyi nasıl anlatacaksın derseniz, “Deneyeceğim” derim. Belki biraz uzayabilir ama bir taahhüdüm var:

Sıkılmamak ve anlamak garanti

Ne anlayacağınızı bilemem, orası ayrı, ama bir şeyler anlaşılacak.

Temsili çikolatalı gofret.

Temsili çikolatalı gofret.

Sonuçta dinleyenler arasında Hegel’i benden çok daha iyi bilenler olacaktır. Ben hepimizin bildiğine -evet, Hegel’i hiç okumasanız bile Hegel’i biraz bilirsiniz, çünkü aslında çok kadim bir bilgelikten bahseder- bir başka açıdan bakmaya çalışacağım.

Sıkılırsanız ya da benim baktığım perspektifi anlamazsanız (genelde bu ikisi birlikte gider) çaylar benden. Ha, sözümü tutarsam çaylar sizden, üstüne bir de çikolatalı gofret isterim.


Sunumlar ve dosyası (PDF)

Kaynak indir

Hegel Sunumu (~24 MB)

Kaynak indir

Hegel: Tinin Fenome-nolojisi (Türkçe’nin Yardımlı Lehçesiyle)

Sunumları DTCF’de 25-30 kadar arkadaşımız ve hocalarımız izledi. DEÜ GSF’de (*) sunum başladığında bundan biraz daha fazla, bittiğinde ise biraz daha azdı. İnsanlar ana hatlarıyla sıkılmadıklarını ve anladıklarını söylediler, dolayısıyla sözümü tutmuş görünüyorum ama konuşmaların sonunda konuşmacılara gösterilen hoşgörü hep yüksektir. Bir iki gofret aldım ama ben herkese yetecek kadar gofret bekliyordum. Biraz daha çalışmam lazım.

Konuşmada kullandığım slaytlara ilişkin birkaç istek aldım. Bunu yoğun istek kabul ediyor ve solda, sunumu PDF olarak paylaşıyorum. Onun yanında da UNESCO’nun korunması gereken diller arasına alması gereken Türkçenin Yardımlı Lehçesiyle bir Tinin Fenomenolojisi (Tinin Görüngübilimi) PDF’si var. Güle güle okumalar… (İkincisini okurken kimsenin güleceğini pek sanmıyorum) Yeni ders notları ve tiyatro kaynaklarından haberdar olmak için @prometeatro twitter hesabını takip edebilirsiniz.

(*) DEÜ GSF’den tüm arkadaşlara, bilhassa afişi hazırlayan Talha’ya ve sunumu GSF’ye taşıma fikriyle gelen ve ortalığı organize eden Emel’e ve çalışma arkadaşlarına, bu arada “Kim la bu adam?” sorusuna kısa bir cevap vererek sunumu başlatan Burak’a ve büyük bir Hegelyen coşkuyla gelerek beni de coşkulandıran tüm katılanlara gani gani teşekkür ederim.

Duyuru, Estetik, Kitap Özetleri içinde yayınlandı | , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Turgut Hocamızı anıyoruz

TurgutHocayla

Bize sanat ve zanaat öğreten Turgut Hocamızı kaybettik.

Ailesi herhangi bir kurumda tören istemediği için cenazesi 30 Eylül 2013 Pazartesi günü öğlen vaktinde Kocatepe’den kalkacak. Çeşitli illerden öğrencileri olarak mümkün olduğunca orada olmaya çalışacağız.

Çok sevdiği Moskova Önlerinde romanında bir sahne vardır. Momiş Uli, anılarını yazmak isteyen yazara “Anlaşalım,” der:

Siz gerçeği yazmak zorundasınız. Kitap bitince bana getireceksiniz. Ben birinci bölümü okuyacağım. Kötüyse kötü olmuş diyeceğim. Masaya sol elinizi koyun. Rap! Sol eliniz kopacak. İkinci kısmı okuyacağım. Kötü olmuş! Sağ elinizi masaya koyun. Rap! Sağ eliniz kopacak. Razı mısınız?

Turgut Hoca da bu soruya “Razıyım” yanıtını verirdi. Dürüst ve iyi bir yazardı. Bu her zaman doğru yazdığı anlamına gelmez, ama hangimiz hep doğruyu yazabiliyoruz ki?

Duyuru içinde yayınlandı | ile etiketlendi | Yorum bırakın

Rönesansa doğru (Server Tanilli’den özet)

Kaynak indir

Rönesansa doğru (Tanilli’den özet)

Servet Tanilli’nin Yüzyılların Gerçeği ve Mirası kitabından Rönesans’a geçiş döneminin ana hatlarıyla aktarıldığı bu kısa özeti Eren Buğlalılar hazırladı.

Özet kısa olmasına rağmen aşağıdaki konularda temel hususları içeriyor:

  • 1 – XVI. Yüzyılda Avrupa
  • BÖLÜM  I
  • Feodal Düzenden Kapitalizme
  • Üretim Araçlarından Kopuş: Ücretliler
  • Tarımda ve Ticarette Kapitalist Gelişimler
  • Yeni Sınıflar ve Yeni Siyasal Yapı
  • Mutlakıyet ve Kapitalizmin Doğuşu
  • BÖLÜM II
  • Büyük Coğrafya Buluşları ve Sömürge Fethinin Başlangıçları
  • Nedenleri
  • Portekizliler
  • İspanyollar
  • Sömürge İmparatorlukları Okumaya devam et
Kaynaklar, Kitap Özetleri, Sahne Tekniği, Tiy. Tarihi ve Düşüncesi, TTD 3 içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Tiyatro Tarihi ve Düşüncesi 3 ders notu (Rönesans)

Ders notu indir

TTD3 Ders Notu – Rönesans

2004-2005 güz döneminde Tülin Sağlam‘ın verdiği derste tutulan notlar. İtalya, İngiltere (Shakespeare) ve İspanya gibi Rönesans açısından önemli ülkelerin bulunduğu bu 40 sayfaya yaklaşan notta çeşitli tabloların yanı sıra

  • Sevinç Sokullu‘nun el yazısıyla verdiği kısa Rönesans notları,
  • Sevda Şener‘in Dünden Bugüne Tiyatro Düşüncesi‘nden Eren’in yaptığı özet ve
  • bir İtalyan Rönesansı tarih çizelgesi de bulunuyor.

İtalyan Rönesansı'nın tipik sembollerinden Atina Okulu, Antik Yunan'a dönüş eğiliminin de göstergesi.

Ders notunun İçindekiler: Okumaya devam et

Tiy. Tarihi ve Düşüncesi, Tiyatro Ders Notları, TTD 3 içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın